На литературном вечере бурятской поэзии в Доме литераторов в Иркутске «Эсэгэ ороноо, эхэ хэлэеэ үргэе» («Воспевая Родину и материнский язык») свои стихи представила Туяна Баларьева, доцент кафедры бурятской филологии Института филологии, иностранных языков и медиакоммуникации ИГУ.
«Эхын сэдьхэл hайхан даа» («Материнская любовь — великая сила»)
Он жэлнүүд үнгэржэ, hара наран hэлгэлдэжэ,
Огторгойн үндэрhѳѳ саhан, бороо хэды орооб.
Үглѳѳнэй наран тоолошогүй дээшээ дэгдэжэ,
Үдэшын тэнгэри одо мүшэдѳѳр хэды хушагдааб.
Заха хизааргүй замбуулинай ёhоор,
Золто hайхан үдэрнүүд ниидэжэл,
Сагаан сэдьхэлтэй, зѳѳлэн зантай эжымнай,
Сагаан үhэтэй болобошье,
Ямаршье сагта мүнхын hайхан үгэтэй,
Ядаруу байдалда ороhониие бодхоохо шадалтай,
Бардам эхын сэдьхэлэй дээжээрээ,
Булагай уhа амсалуулhан мэтэ болодог,
Бахардаад, зүдэрhэниие hэргээхэ хүсэтэй,
Баглаа сэсэг барюулhандал болодог.
Энхэрэлэй үгэнүүдые зүрхэндѳѳ түрүүлжэ,
Эжыгээ магтан түүрээхэ хүсэл ехэ юм.
Эхын сэдьхэл дүүрэн,
эхын зүрхэн баян!
Эхын дуран
гайхамшагта хүсэн!
2011 он
«Шэди тухай» («О волшебстве»)
Энээхэн юртэмсэдэ,
Элдэб гайхалтай олон шэди би юм гэлсэдэг,
Хаана, хэн тэдэниие хараһан бэ?
Хара сагаан хоёрой илгаае таахадаа,
Хэдышье ондооень тайлбарилжа,
Хуурай һалхинай дайраад гараһандал,
Хоёр тээшээ эрьелдэжэ харахаш.
Хаана юм шэдинь, хаана?
Хүнэй наһан соо ушардаг гээд хэлсэдэг...
Эртын сагуудһаа дамжан ерэһэн,
Энэ үеын оршомдо түрэһэн,
Хүнэй бодолнуудай оёорто,
Хүшэр байдалай гүрлөө соо,
Хаанаһаа эхитэй юм , ойлгохоор бэшэ хадаа...
Хээрын модоной набшаһанай унаха агшан зуур соо магад,
Холын харгыда яаралтай алхалһан эрын алхам соо гү?
Хүхы шубуунай аалин дуута хонходоон соо магад,
Хүри- улаан үнеэдэй сагаан һүнэй амтан соо гү?
Хайлажа эхилһэн саһанай уһан соо магад...
Харин ши, шэдиин эхиие олохоёо һанабал,
Эртэ үглөөгүүр, наранай түрүүшын элшые ,
Энээхэн альгандаа тодожо абаарай заатагүй,
Энхэрэл досоогоо түрүүлжэ, тойрон оршониие тодоор обёоржо хараарай,
Эндэһээл эхилжэ, шэдиин үүдэн нээгдэхэ.
Элдэб үнгэтэй, элдэб шанартай шэдитэй танилсахаш,
Эхинһээнь дүүрэтэр шэдиие мэдэхэш,
Хүнэй наһан дүүрэн шэдитэй юм,
Хэзээдэшье мэдэжэ байгаарай,
Хэлэшэгүй дээжын гайхамшагта Шэди -
Хүн боложо энэ дэлхэйдэ мүндэлхэ!
Эрхүү хото, декабриин 1.
В своем выступлении автор затронула важнейшие для бурятской культуры темы семьи, родины, родного языка и предназначения человека.
Туяна Баларьева:
Я прочла стихотворение о волшебстве и в нем сформулировала важную для себя мысль: главное чудо в нашей жизни — это рождение человека и возможность быть настоящим человеком, жить по совести и достоинству. А вообще, в центре моего творчества — темы родины, семьи, родителей, бурятского языка и народа, роли личности в судьбе нации. В последнее время меня всё больше увлекает философия — глубинные вопросы человеческого бытия.
Туяна Баларьева рассказала о своих творческих планах. Несмотря на то, что ее стихи уже публиковались на страницах газеты «Буряд унэн» и вошли в сборник, посвященный Алтаргане, сейчас она мечтает о собственном поэтическом сборнике. Кроме того, Туяна Баларьева ведет тематическую страницу во ВКонтакте, где делится произведениями и развивает проекты, посвященные бурятской поэзии и литературе, видя в этом вклад в сохранение и популяризацию культурного наследия.
Литературный вечер был организован Центром культуры коренных народов Прибайкалья и приурочен к Году единства народов России.
